Πανηγύρια του χωριού

Τα πανηγύρια είναι μια από τις παλιές και χαρακτηριστικές εκδηλώσεις της θρησκευτικής ζωής, ιδιαίτερα στα χρόνια της μακρόχρονης Τουρκοκρατίας, γιατί ικανοποιούσε, τότε, περισσότερο μια ψυχική ανάγκη να ψυχαγωγηθούν και να απολαύσουν την απλή και άδολη χαρά, που τόσο λαχταρούσαν στα σκοτεινά εκείνα χρόνια. Τα Αηδόνια πανηγυρίζουν τρεις φορές το χρόνο:

1.ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: Στις 18 Ιανουαρίου που τιμάται η μνήμη του Αγίου Αθανασίου, στον οποίο είναι αφιερωμένη η ενοριακή εκκλησία του χωριού.

Την ώρα που διαβάζονταν ο Εσπερινός (παραμονή) οι εκκλησιαστικοί επίτροποι έσφαζαν κριάρια, που ήταν προσφορές των κατοίκων, στο προαύλιο της εκκλησίας, τα οποία στη συνέχεια ψένονταν, κομματιάζονταν σε ταψιά και τοποθετούνταν μέσα στην εκκλησία.

Την άλλη μέρα, μέρα του πανηγυριού, μετά την πανηγυρική λειτουργία οι επίτροποι μοίραζαν το ψητό κρέας στους εκκλησιαζομένους κι εκείνοι έριχναν στο δίσκο που περιφέρονταν, χρήματα και διάφορα άλλα είδη ( μαντίλια, πουκάμισα, κάλτσες κλπ) καθώς και αρνιά, τα οποία η Επιτροπή δημοπρατούσε.

Εδώ πρέπει να προσθέσουμε πως το χωριό πανηγύριζε και στις 30 Ιανουαρίου, των Τριών Ιεραρχών. Η λειτουργία αυτή έπαιρνε πανηγυρικό χαρακτήρα. Τελούνταν μνημόσυνο υπέρ των ευεργετών και δωρητών της «ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΟΣ ΣΤΙΖΑΧΙΩΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ».

Η παραπάνω γιορταστική συνήθεια, με τα χρόνια της κατοχής και του εμφυλίου πολέμου, εγκαταλείφθηκε οριστικά.

2. ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ: Στις 9 Μαϊου, γιορτή του Αγίου Χριστοφόρου, όλοι οι κάτοικοι μικροί και μεγάλοι ανέβαιναν και λειτουργούνταν στο γραφικό ομώνυμο εξωκλήσι, σε μια γραφική τοποθεσία, με πολλά χοντρόκορμα βαλανόδεντρα και με εκτεταμένη θέα.

Σ’ αυτό το εξωκλήσι η θρησκευτική συνείδηση συγχωνεύονταν τόσο ταιριαστά και τόσο αρμονικά με το ειδυλλιακό συναίσθημα της φύσης. Εκεί μέσα απέπνεε λυρισμό και ιερή κατάνυξη.

Σαν τέλειωνε η λειτουργία, με εξαγνισμένη κι ανάλαφρη ψυχή, σκορπούσαν στο γραφικό τοπίο, θαύμαζαν την ομορφιά της φύσης, που τους μαγνήτιζε κοντά της με χίλιους δυο τρόπους, με το μυρωμένο αγνολούλουδο, με την απαλή πνοή του αγέρα στα κλαδιά, με το φως του ήλιου που γέμιζε τον τόπο, με τη χαρά της ζωής, της ψυχής το ξύπνημα.

Κάθε οικογένεια είχε προκαθορισμένο μέρος που καθόταν. Έτσι, κάθε οικογένεια χωριστά και όλες μαζί γλεντούσαν όλη μέρα αδελφωμένοι. Επίσης, κάθε οικογένεια έφερνε απ’ το σπίτι της πίτες, μεζέδες, κρασί κλπ. και γινόταν ανταλλαγές φαγητών μεταξύ των οικογενειών. Και σ’ αυτό το πανηγύρι η εκκλησιαστική επιτροπή μοίραζε στους παρευρισκόμενους ψητά αρνιά, που ήταν προσφορές των κτηνοτρόφων προς την εκκλησία και «παπάρα».

Η «παπάρα» παρασκευαζόταν ως εξής: Οι εκκλησιαστικοί επίτροποι από την παραμονή έπαιρναν ένα κομμάτι ψωμί από όλα τα σπίτια του χωριού. Σ’ ένα μεγάλο καζάνι έριχναν τα ψωμιά κομμένα σε μπουκιές, κομμάτιαζαν τα εντόσθια των αρνιών, έριχναν μαϊντανό, δυόσμο, σκόρδο, ψιλό κρεμμύδι και τα τηγάνιζαν στο μεγάλο αυτό καζάνι και γινόταν γευστική και νόστιμη.

Με το μοίρασμα του ψητού και της «παπάρας» στους χωριανούς και στους επισκέπτες που έρχονταν από τα γειτονικά χωριά, περνούσε ο δίσκος όπου έριχναν χρήματα για την ενίσχυση του εκκλησιαστικού ταμείου.

Μετά το φαγοπότι ακολουθούσε γλέντι και χορός με λαλούμενα ως τις απογευματινές ώρες, σε μια ατμόσφαιρα χαράς και ευθυμίας, πλημμυρισμένης με τα ανοιξιάτικα μύρα.

Εδώ πρέπει να προσθέσουμε πως σ’ αυτό το πανηγύρι ερχόταν διάφοροι γυρολόγοι με τις πραμάτειες τους. Με το ηλιοβασίλεμα το πανηγύρι ξαναζωντάνευε στην πλατεία του χωριού και συνεχιζόταν ως πέρα από τα μεσάνυχτα.

Αυτή η συνήθεια, η λειτουργία στο γραφικό εξωκλήσι, το κοινό τραπέζι, το γλέντι, η συναδέλφωση, μια τόσο ωραία θρησκευτική και φυσιολατρική παράδοση από το 1976 έσβησε για πάντα. Σήμερα γίνεται μια λειτουργία κάθε χρόνο στις 9 Μαϊου με προσπάθεια αναβίωσης μερικών από αυτά.

3. ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ: Στις 15 Αυγούστου, οι κάτοικοι εκκλησιάζονται στο ομώνυμο εξωκλήσι. Κι εδώ κάνουν διάφορες προσφορές σε χρήματα και αρνιά. Τα αρνιά η εκκλησιαστική επιτροπή τα κληρώνει με λαχεία. Το βράδυ ακολουθεί γλέντι και χορός στην πλακόστρωτη πλατεία του χωριού. Το πανηγύρι της ΠΑΝΑΓΙΑΣ αναβιώνει μέχρι και σήμερα. Σ’ αυτό, έρχονται όλοι οι Αηδονιώτες όπου και αν βρίσκονται.